Trasa i przystanki Kolei Metropolitalnej

1. Odcinek Gdańsk Główny - Gdańsk Zaspa

Na odcinku od Gdańska Głównego do przystanku Gdańsk - Zaspa trasa KM pokrywa się z główną trasą kolejową przecinającą Gdańsk. Kwestią do rozstrzygnięcia w Studium Wykonalności pozostaje aktualnie wybór wariantu, czy pociągi KM będą poruszały się po torach SKM i zatrzymywały się na wszystkich położonych przystankach (Stocznia, Politechnika, Wrzeszcz, Zaspa) czy też będą jeździły po torach dalekobieżnych i zatrzymywały się jedynie w Gdańsku Głównym i we Wrzeszczu.

Naszym zdaniem zdecydowanie trasa KM powinna być oparta o system torowy i przystanki SKM. Na takim założeniu oparte są także prezentowane dalej orientacyjne czasy przejazdu z poszczególnych przystanków na trasie KM do Wrzeszcza oraz Gdańska Głównego.

Docelowo pociągi zarówno KM jak i SKM (przynajmniej niektórymi kursami) będą "startować" z projektowanego obecnie przystanku "Gdańsk Śródmieście", który zostanie usytuowany pod wiaduktem w ciągu ulicy Armii Krajowej (w okolicach Gildii i Biskupiej Górki). Ma to być przystanek węzłowy (przesiadkowy), na który będzie można się dostać bezpośrednio schodami z peronów przystanków tramwajowych usytuowanych na ww. wiadukcie.

2. Odcinek Gdańsk Zaspa - Port Lotniczy Gdańsk Rębiechowo

Na wysokości przystanku Gdańsk Zaspa od głównej linii kolejowej oddzielała się kiedyś linia łącząca Gdańsk z Kartuzami (przez Kokoszki i Starą Piłę). Na odcinku od Zaspy do lotniska w Rębiechowie jest kilka miejsc, w których potencjalnie mogą zostać usytuowane przystanki. Ich rozkład nie jest w tym momencie przesądzony. Przedstawiony tu układ przystanków generalnie opiera się na Wstępnym Studium Wykonalności KM z jednym jednak wyjątkiem, który są naszą autorską propozycją.

A) Gdańsk ABRAHAMA - przystanek miałby być usytuowany mniej więcej w miejscu dawnego wiaduktu w ciągu linii kolejowej Gdańsk - Kartuzy nad ulicą Wita Stwosza (w okolicach zajezdni tramwajowej we Wrzeszczu i pętli tramwajowej "Abrahama"). Celem projektantów było stworzenie kolejnego przystanku węzłowego (przesiadkowego), gdzie pasażerowie w łatwy sposób będą się mogli przesiadać z tramwajów do pociągów KM. Wadą tej lokalizacji jest niewątpliwie niewielka ilość osób mieszkających w tym rejonie Gdańska. Zaletą - funkcje węzłowe oraz względnie bliska lokalizacja obiektów Uniwersytetu Gdańskiego.

A1) Gdańsk VII DWÓR (nasza propozycja!) - przystanek mógłby być zlokalizowany kilkadziesiąt metrów za zniszczonym wiaduktem w ciągu dawnej linii kolejowej Gdańsk - Kokoszki nad ulicą Polanki. Znajduje się tam osiedle mieszkaniowe "VII Dwór" (dawniej Osiedle im. Janka Krasickiego, zwane także potocznie Osiedlem Młodych). Zaletą takiej lokalizacji przystanku jest możliwość obsługi ww. osiedla (kilka tysięcy mieszkańców). Z pewnością byłoby to duże udogodnienie dla mieszkających tam osób, które mogłyby w szybki sposób przemieścić się korzystając z pociągów KM do Wrzeszcza (ok. 4 minuty) czy do Gdańska Głównego (ok. 11-12 minut).

B) Gdańsk NIEDŹWIEDNIK - przystanek miałby być usytuowany tuż przed zniszczonym wiaduktem w ciągu dawnej linii kolejowej nad ul. Słowackiego na wysokości dzielnicy Niedźwiednik. Byłaby to alternatywna propozycja komunikacyjna dla mieszkańców Niedźwiednika. Dzięki poprowadzeniu linii autobusowej z górnych rejonów tej dzielnicy (ul. Góralską) bezpośrednio do przystanku KM mogliby oni szybciej dojechać do centralnych dzielnic Gdańska. Czas podróży KM do Wrzeszcza wynosiłby ok. 6 min., do Gdańska Głównego ok. 14 min.

C) Gdańsk BRĘTOWO (ewentualnie MIGOWO) - przystanek miałby być usytuowany w okolicach nieczynnej obecnie stacji benzynowej przy ul. Rakoczego w Brętowie, na wiadukcie, który zostałby wybudowany nad tą ulicą. Jest to dogodne miejsce dla niektórych mieszkańców Moreny (bloki przy ul. Czecha, Wyrobka, Żylewicza, Amundsena, Magellana, Kolumba) oraz mieszkańców dzielnicy Brętowo. Z pewnością byłaby to dobra alternatywa wobec linii autobusowych, uwzględniając, że pociągi KM jechałyby z tego przystanku do Wrzeszcza około 8 minut, do Gdańska Głównego zaś ok. 16 min.

D) Wstępne Studium Wykonalności KM przewiduje w przyszłości (nie w 1 etapie budowy) możliwość budowy przystanku pod nazwą roboczą "Gdańsk - Myśliwska" w okolicy gdzie ulica Myśliwska styka się z przebiegiem dawnej linii kolejowej. Być może warto jednak rozważyć przeniesienie tej lokalizacji w okolice ulic Wołkowyskiej i Szczodrej. W tym rejonie w ciągu ostatnich 2 lat rozbudowała się nowa dzielnica mieszkaniowa obsługiwana jedynie przez autobusy, której rozmiar jest wystarczającym argumentem za budową tego przystanku. Czas przejazdu do Wrzeszcza z tego przystanku - około 10 minut, do Gdańska Głównego - około 18 minut.

E) Gdańsk KIEŁPINEK (ewentualnie Gdańsk WISZĄCE OGRODY) - przystanek usytuowany byłby w okolicach ulic Szczęśliwej, Przytulnej, Serdecznej oraz niedaleko hipermarketu AUCHAN. Tam właśnie rozbudowuje się kolejne nowe osiedle, którego mieszkańcy są także "skazani" jedynie na autobusy. Tymczasem KM dowiozłaby ich w około 13 minut do Wrzeszcza i ok. 21 minut do Gdańska Głównego. W drugą stronę zaś mogliby dojechać do Osowy, na Karwiny i do centrum Gdyni.

Na odcinku linii KM pomiędzy Obwodnicą Trójmiasta, a lotniskiem w Rębiechowie należy wytyczyć prawie całkowicie nowy przebieg linii kolejowej. Dlatego w tej chwili trudno jest opisać lokalizację przyszłych przystanków. Wydaje się jednak zasadne, żeby znalazł się na tym odcinku przynajmniej jeden przystanek, z którego mogliby korzystać mieszkańcy dzielnicy Kokoszki.

Na obecną chwilę nie jest także zaprojektowana ostateczna lokalizacja przystanku obsługującego Port Lotniczy. Naszym zdaniem jednak najbardziej optymalny wariant zakłada poprowadzenie tej linii tunelem, a usytuowanie przystanku dokładnie pod budynkiem terminalu. Tak, żeby z peronów można było schodami ruchomymi dostać się niemal bezpośrednio do hali odlotów/przylotów i na parkingi położone w sąsiedztwie.

Czas przejazdu z lotniska do Wrzeszcza - około 18-19 minut, czas przejazdu do Gdańska Głównego - około 26-27 minut.

3. Odcinek Port Lotniczy Gdańsk Rębiechowo - Gdynia Główna Osobowa

Według założeń Wstępnego Studium Wykonalności KM celem projektu jest stworzenie kolejowej obwodnicy Trójmiasta, czyli drugiej linii kolei miejskiej, która wiodłaby z centrum Gdańska poprzez lotnisko w Rębiechowie do centrum Gdyni. Dlatego też przystanek usytuowany w okolicach terminala pasażerskiego lotniska nie jest końcowym przystankiem naszej wirtualnej podróży. Według wstępnych wyliczeń będziemy mogli w około 24 minut dojechać stamtąd do Gdyni Głównej. Na tym odcinku (poza początkowymi kilkuset metrami) trasa KM ma pokrywać się najpierw z bocznicą odchodzącą od linii Gdynia - Kościerzyna na wysokości stacji Gdańsk - Osowa prowadzącą do lotniska. Linią tą, jeszcze przed budową lotniska, jeździły także pociągi osobowe relacji Gdynia - Osowa - Kokoszki - Stara Piła - Kartuzy. Od Osowy trasa miałaby "zjeżdżać" do Gdyni linią Gdynia - Kościerzyna.
Według Wstępnego Studium Wykonalności KM na tym odcinku usytuowane mają być następujące przystanki.

A) Gdańsk KLUKOWO - przystanek mógłby być usytuowany w miejscu, gdzie kiedyś znajdowała się stacja "Klukowo". W tym miejscu tor bocznicy krzyżuje się z ulicą Radiową. Znajduje się tam stale rozrastające się osiedle domów jednorodzinnych. Obecnie ta dzielnica obsługiwana jest przez autobus linii 110. Budowa linii KM byłaby świetnym kołem zamachowym dla rozwoju tej dzielnicy i znacznie podniosłaby atrakcyjność potencjalnych terenów inwestycyjnych tam położonych. Pasażerowie KM mogliby z tego przystanku dostać się w około 22 minuty do Wrzeszcza, w ok. 30 minut dojechaliby do Gdańska Głównego, a ok. 21 minut zajęłaby im podróż do Gdyni.

B) Gdańsk NOWY ŚWIAT (ewentualnie Gdańsk OWCZARNIA - RENK) - przystanek ten usytuowany byłby w okolicach Pomorskiego Centrum Rolno-Spożywczego "Renk", węzła na Obwodnicy Trójmiasta "Owczarnia" oraz niedawno wybudowanej ulicy Nowy Świat. To właśnie w tym kierunku aktualnie dynamicznie rozbudowują się inwestycje mieszkaniowe dzielnicy Osowa. Przystanek KM byłby na pewno znakomitym udogodnieniem dla obecnych i przyszłych mieszkańców tego rejonu górnego tarasu Gdańska. Dojazd do Wrzeszcza z tego przystanku zajmowałby około 24 minuty, do Gdańska Głównego około 32 minuty, a do Gdyni Głównej około 19 minut.

C) Gdańsk OSOWA - na wysokości skrzyżowania ulic Nowy Świat i Barniewickiej bocznica dochodzi do czynnej linii kolejowej Gdynia - Kościerzyna. Teraz trasa KM miałaby już aż do samej Gdyni biec tym właśnie szlakiem. Przystanek KM Gdańsk OSOWA byłby usytuowany dokładnie w miejscu dzisiejszej stacji Gdańsk - OSOWA. Atuty tej lokalizacji są oczywiste dla wszystkich mieszkańców OSOWY, którzy codziennie podróżują autobusami stojąc w korkach wzdłuż ulicy Kielnieńskiej i Spacerowej. Przewidywane czasy dojazdu: Wrzeszcz - ok. 26 minut, Gdańsk - ok. 34 minuty, Gdynia - ok. 17 minut.

D) Gdańsk KIELNIEŃSKA - ten przystanek miałby być usytuowany pod wiaduktem w ciągu ulicy Kielnieńskiej. Jest to kolejny przystanek, z którego mogliby korzystać mieszkańcy Osowy ale także i Chwaszczyna, Kielna czy Szemudu (o ile w jego okolicach znajdowałyby się przesiadkowe przystanki autobusowe i parkingi). Przewidywane czasy dojazdu: Wrzeszcz - ok. 28 minut, Gdańsk Główny - ok. 36 minut, Gdynia - ok. 15 minut.

E) Gdynia FIKAKOWO - wjechaliśmy do Gdyni! Właśnie minęliśmy ponownie Obwodnicę Trójmiasta i zjeżdżamy w dół do centrum miasta. Przystanek Fikakowo mógłby być usytuowany w okolicach ulic Ornej i Starodworcowej. Obsługiwałby górną część Wielkiego Kacka i Fikakowo. Stanowiłby znakomitą alternatywę dla transportu autobusowego i trolejbusowego, biorąc pod uwagę, że pociągi KM dojeżdżałyby w około 12 minut do Gdyni Głównej, podróż do Wrzeszcza trwałaby około 31 minut, do Gdańska Głównego zaś niecałe 40 minut. W dniu dzisiejszym natomiast podróż (z przesiadkami) środkami komunikacji publicznej z Fikakowa do centrum Gdańska trwa ponad godzinę.

F) Gdynia KARWINY - projektanci KM proponują rezygnację z dzisiejszej lokalizacji stacji Gdynia Wielki Kack, w związku z względnie niewielką ilością osób mieszkających w jej pobliżu. W zamian za to proponują dwie inne lokalizacje przystanków - ww. Gdynię FIKAKOWO oraz Gdynię KARWINY, który to przystanek byłby usytuowany pod wiaduktem w ciągu ulicy Wielkopolskiej. Jak bardzo ta lokalizacja ułatwiłaby transport publiczny z Karwin mogą zaświadczyć mieszkańcy tej dzielnicy, którzy codziennie dojeżdżają do pracy do centrum Gdyni, Sopotu lub Gdańska ulicą Wielkopolską do Redłowa lub Sopocką/Malczewskiego do Sopotu. Przewidywane czasy dojazdu: Gdynia - około 10 minut, Wrzeszcz - około 33 minuty, Gdańsk - około 41 minut.

Wydaje się także, iż byłaby możliwość usytuowania jeszcze jednego przystanku obsługującego część Karwin, w której znajdują się ulice Staffa, Gałczyńskiego i Nałkowskiej. Lokalizacja przystanku pod wiaduktem w ciągu ul. Wielkopolskiej jest dość odległa dla mieszkańców tego rejonu dzielnicy. Dlatego w celu zwiększenia atrakcyjności KM dla mieszkańców Karwin być może warto rozważyć także i tę lokalizację, choć nie jest ona ujęta we Wstępnym Studium Wykonalności KM.

G) Gdynia MAŁY KACK - przystanek usytuowany na wysokości dzielnicy Mały Kack (wzdłuż ulicy Olkuskiej). Ta lokalizacja mogłaby być także atrakcyjna dla mieszkańców Witomina, pod warunkiem wybudowania dobrze oświetlonego ciągu pieszego, który przecinałby wąski pas Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego położonego pomiędzy Witominem i Małym Kackiem. Przewidywane czasy dojazdu: Gdynia - około 5 minut, Wrzeszcz - około 36 minut, Gdańsk - około 44 minuty.

H) Istnieje teoretyczna możliwość budowy drugiego peronu i lokalizacji przystanku dla pasażerów KM na wysokości dzisiejszego przystanku SKM Gdynia - Wzgórze Św. Maksymiliana. Natomiast kolejnym przystankiem, na którym na pewno zatrzymywałyby się pociągi KM byłaby już Gdynia Główna. Oczywiście nie musi to być ostatnia stacja na trasie KM. Przecież pociągi mogą jechać dalej w kierunku Wejherowa po istniejących torach SKM, albo także w kierunku Kosakowa, o ile projekt KM będzie kontynuowany w tym kierunku poprzez gdyńskie dzielnice Obłuże i Pogórze, w związku z planami budowy drugiego terminala pasażerskiego dla Trójmiasta w miejscu byłego lotniska wojskowego w Babich Dołach.

Bardzo ważne jest także wybudowanie jak największej ilości parkingów w zasadzie przy wszystkich opisanych tu przystankach. Będzie to zachętą dla mieszkańców górnego tarasu Gdańska i Gdyni do dojeżdżania samochodami osobowymi do najbliżej położonego przystanku KM i przesiadania się do kursujących często w godzinach szczytu pociągów. Dzięki temu istniałaby możliwość istotnego zmniejszenia korków na trójmiejskich drogach.

Realizacja projektu Kolei Metropolitalnej to także możliwość szybkiego transportu szynowego z Gdańska i Gdyni do największych miast wysoczyzny kaszubskiej - Kartuz i Kościerzyny. Budowa gdańskiego odcinka linii KM wraz z rewitalizacją nieczynnej obecnie linii kolejowej z Żukowa do Kartuz oraz rewitalizacja czynnej linii Gdynia - Kościerzyna wraz z odbudową rozjazdów w miejscowości Nowy Glincz nieopodal Żukowa, łączących obie te linie stworzy możliwość kursowania szybkich autobusów szynowych relacji: Gdańsk - Kartuzy, Gdańsk - Kościerzyna i Gdynia - Kartuzy (pociągi relacji Gdynia - Kościerzyna kursują także i dziś). Co więcej, obie z tych miejscowości uzyskają możliwość szybkiego przejazdu do lotniska w Rębiechowie. Według szacunków obecnie z samych Kartuz w każdy dzień roboczy wjeżdża do Gdańska ok. 50 pełnych autokarów! Realizacja projektu KM oznaczałaby więc spore odciążenie szos dojazdowych do Trójmiasta, co wiązałoby się z ich mniejszym zużyciem i czystszym powietrzem dla wszystkich mieszkańców Pomorza.

Czasy przejazdu szacowane są ostrożnie, mniej więcej na podstawie dzisiejszej szybkości poruszania się pociągów SKM oraz przy założeniu budowy wszystkich opisanych tu przystanków (poza tą dodatkową lokalizacją na Karwinach). Jeżeli jednak po linii KM poruszałyby się nowoczesne składy kolei miejskiej - można założyć, że cała podróż z Gdańska przez Rębiechowo do Gdyni mogłaby być krótsza nawet o około 8 minut!!! Wówczas przejazd z Gdańska Głównego do Portu Lotniczego w Rębiechowie mógłby trwać nawet w okolicach 22-23 minut, podróż z Gdyni do Rębiechowa trwałaby także około 22 minut natomiast cały przejazd z Gdyni przez lotnisko do Gdańska mógłby trwać około 44-45 minut.

Opracowanie:
Piotr Skiba
Radny Miasta Gdańska
Kontakt: skibkap@poczta.onet.pl